background

Театр пидайысы еди……

05-04-2019
Jańalıqlar
23

Театр пидайысы еди……

  • Өзбекстан Республикасына хызмет көрсеткен артист белгили режиссёр  Рейимбай Төрениязов 1935-жылы Шымбай районында туўылған .Ол көркем өнер тараўында 1949-жылы араласып Шымбайдағы колхоз театрына келип, сол жыллардағы  карақалпақтың биринши режиссёри Төреш Алланазаров тарепинен сахналастырылған  Фадеевтиң «Жас гвардия» спектаклинде Радик Юркинниң ролин шеберлик пенен атқарып шығады. Бул оның театр сахнасындағы туңғыш қадеми еди. 1950-жылдың акырында Станиславский атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик музыкалы ҳәм драма театрының труппасына қабыл етиледи. Халыктың көзине тусип, исенимине ерискен талантлы актёр «Бердақ» пьесасында Бердақ ролин «суймегенге суйкенбе» пьесасында Ғожбан  ролин «Қыз жипек»те Сансызбай ролин «Уғылжанның қыссалары» спектаклинде колхоз баслығының  роллерин атқарған. Кейин ала онын режиссёрлыққа ықласы басымырақ болғанлықтан 1958-жылы Ташкент театр институтының режиссёрлық бөлимине оқыўға киреди. Оны 1963-жылы табыслы тамамлап келип мийнет жолын Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик сазлы театрында бир неше жыллар сахналастырыўшы режиссёр болып өзбек ҳәм қарақалпақ халықларының өзине сай миллий театр мадениятын раўажландырыўда өзиниң салмақлы үлесин қосқан. Р.Төрениязов өз дөретиўшилиги жолында 100ден артық өзбек, қарақалпақ ҳәм жәҳән халықлары классик драматурглериниң пьесаларын театрда сахналастырған . Атап айтқанда Т.Жумамуратовтың  «Қызлар ҳәзили», Ж.Аймурзаевтиң «Өмир булағы» , Т.Сейтжановтың «Тынымсыз толқынлар», С.Хожаниязовтың  «Суймегенге суйкенбе» , К.Рахмановтың «Лаққылар емлеўханада» ҳ.т.б көплеген спектакллерди сахналастырған. 1979-жылы Рейимбай Төрениязов С.Хожаниязов атындағы жас тамашагөйлер театрына бас режиссёр етип тайынлайды. Ол жас тамашагөйлер театрында ислеген жыллары  К.Рахмановтың «Тоғыз тоңқылдақ бир шиңкилдек», С.Хожаниязовтың «Мениң досларым», Мольердиң «Скапенниң ҳийлелери», Л.Толстойдың «Буратино», С.Балтабаевтың «Қыз жигирмаға шыққанда» ҳәм тағы басқада көплеген спектакллерди сахналастырған . Р.Төрениязовтың узак жыллар театр исиндеги жемисли мийнетлери ҳәм кейинги жыллардағы жас тамашагөйлер театрындағы жасларды тарбиялаўға бағдарланған  жумыслары ушын оған Бердақ атындағы мәмлекетлик сыйлығы, Өзбекстан, Қарақалпақстан жоқары кеңесиниң « Хүрмет жарлығы» , «Қарақалпақстан халық артисти», «Өзбекстанға хызмет көрсеткен артист» хурметли атақлары берилди. Сый – ҳурметтиң салмағы аўыр-дейди халқымыз . Қарақалпақ сахнасында халқымыздың бурынғы унамлы урип-адетлерин, миймандослығын, қарым-қатнасын сондай-ақ турмыстағы ҳәр қыйлы қубылысларды саўлелендиретуғын спектакллерди сахналастырыў оның режиссёрлық ис режесинде көрсетилген. Тәжрийбели устаз қай жерде,қандай лаўазымда жумыс ислемесин өзиниң мийнет сүйгишлиги, шөлкемлестириушилик уқыбы талапшанлығы менен жәмәәт арасында улкен абырайға еристи. Р.Төрениязов шаңарақта зайыбы Қарақалпақстанға хызмет көрсеткен артист Сара Төрениязова менен еки қызды тәрбиялап өсирген. Қызлары да ата-анасының жолын қуўып екеуиде театр институтын питкерип, усы тараўдың сыншысы қанийгелигине ийе болды.Ҳақ кеўил, кишипейил инсан Рейимбай Төрениязов 2016-жылы 2-июль куни 81 жасында қайтыс болды. Оның өзи өлсе де ҳеш қашан көзи сөнбейди жарқын естелиги бәршемиздиң ядымызда мәнги сақланады.
  •   Айсара Бекмурзаева. Театрдың шөлкемлестириӯши педагогы Журналист
Шанарагы менен